11 thg 11, 2010

Sóng nhỏ bị thương (16)

Quán coffee bên hồ gần cơ quan đón hai người với sự tĩnh lặng hiếm có. Nắng xiên nhẹ trên tán lá mimosa trước cửa quán, làm cho những bông hoa màu vàng trở nên lấp lánh rất dễ thương. Những con chim sâu chuyền cành tanh tách, chả thèm để ý hai vị khách đang rón rén bước vào. Thực ra, vì sợ lũ chim bay mất nên nàng ra hiệu cho chàng nhẹ bước, thậm chí, điếu thuốc trong tay cũng bị dụi đi để khỏi ảnh hưởng đến lũ chim nhỏ xíu. Phải có đến mười mấy chú, bé như những cái lá nhỏ màu cốm với những đường gân cánh màu đen. Chính những sinh vật gần như lẫn vào tán cây xanh ngắt ấy đã làm rộn ràng cả cái quán vắng hoe này.

Ồ, chúng mình may thật đấy! Bình thường, quán này rất đông. Mà nếu đông đúc thì làm gì có cảnh dễ thương này. Chích chích chích...chúng mày đang có lễ hội à? Làm gì mà ríu rít thế!

Người phục vụ lại gần, nghe gọi đồ uống xong định đi ngay nhưng tiếng nàng lại dịu dàng vang lên làm anh ta khựng lại.

Em làm ơn tắt nhạc đi được không?
Khi tiếng nhạc tắt hẳn, không gian chỗ hai người chọn ngồi mới thực sự dễ chịu.

Tuyệt thật! Hóa ra, giữa quán xá Hà nội vẫn có những nơi thiên nhiên chẳng hề bị ảnh hưởng nhịp sống xô bồ.

Vâng. Nghe tiếng chúng hót, tiếng đập cánh nhẹ bỗng của chúng, cảm thấy như mình cũng nhẹ và bay lên theo lũ chim vậy.
...
EM có để ý, màu lông của bọn chúng hóa xanh non cùng với cây mùa xuân không? Bình thường, dưới ánh nắng, nhìn lũ chim sâu ngả màu tro cơ.
Ồ, thật thế à? Nghĩa là sao?

Nghĩa là chúng tự vệ bằng cách thay đổi màu lông, sao cho hợp với khung cảnh nơi chúng sống nhất. Như vậy, chúng tránh được nguy hiểm một cách tối đa. Không như con người, lúc nào cũng thích nổi bật nhất.
Ý anh là con người cũng cần phải biết tự vệ kiểu giấu mình đó?

Không hẳn là tự vệ, nhưng con người quyên mất cách tồn tại hòa bình với thiên nhiên, với nhau và với chính bản thân.
Nghe đến đây, nàng hơi lặng người. Bản thân từng loay hoay khổ sở với rất nhiều điều trái khoáy của tính cách, ví như nàng học âm nhạc, tiếp xúc với giới showbiz từ nhỏ nhưng lại rất nhát, hầu như nàng chỉ thoải mái khi quanh quẩn với việc học hành và tập đàn một mình. Mỗi khi đi xem hòa nhạc, trình diễn, mỗi khi phải thể hiện mình trước đông người, nàng cứ co rúm lại khổ sở. Hoặc trong khi điểm số ở trường của nàng rất cao, thậm chí là cao nhất nhưng lúc nào nàng cũng cho rằng mình chưa đủ giỏi, chưa đủ tài năng, chưa đủ sức thuyết phục và luôn băn khoăn về việc chưa làm gì được cho đời. Rồi ngay cả tính thương người của nàng cũng hoàn toàn không ăn nhập với vẻ ngoài lạnh lùng, khó gần, nên hầu như chỉ những người rất thân mới hiểu nàng có trái tim mẫn cảm và dễ mủi lòng hơn bình thường.
Hình như chàng đang đọc được suy nghĩ của nàng? Tại sao chàng biết nàng hay mâu thuẫn với chính con người nàng? Lén ngắm khuôn mặt nhìn nghiêng của chàng, nàng bỗng thấy những nét khác lạ. Sao trước đây mình không để ý rằng chàng đẹp như vậy nhỉ. Mọi đường nét đều mực thước, cân đối và ngay ngắn. Cái trán hay bị tóc che kia thực ra rất cao và nở rộng. Chiếc mũi kiêu hãnh rất vừa vặn với khuôn mặt tươi cười. Hàng ria mép cong cong, vênh vểnh đẹp tuyệt. Đặc biệt là đôi mắt không giống mắt đàn ông mà như đôi mắt của một thiếu nữ, to, tròn, trong sáng, hơi ngơ ngác.

Em sao vậy? Không đồng ý với anh à?

Chàng quay ra nhìn nàng với đôi mắt to tròn, ngơ ngác, làm nàng càng chăm chú nhìn vào đôi mắt ấy hơn. Làm như chẳng nghe thấy chàng hỏi, nàng nhìn lảng đi và thầm nhủ: Ồ, đôi mắt bồ câu trên một gương mặt nam nhi hoàn mỹ.

Em có biết trông em lúc này thế nào không?
Dạ? Nàng như choàng tỉnh. À, trông em đang mệt mỏi, rũ rượi và thật khó nhìn.
Đúng, trông em thật chán. Anh thắc mắc tại sao em lại như vậy? Trong khi chắc chắn em không muốn mình như thế, đúng không?

Em chẳng muốn gì. Mà có gì làm em ham muốn nữa đâu?

Ồ, em nói dối. Đôi mắt kia làm sao đã hết được sự tò mò, hàng mi kia làm sao có thể khép lại thờ ơ với muôn vàn vẻ đẹp của đời sống?
Nàng chẳng nói gì, chỉ cười tủm tỉm. Không giống như phụ nữ khác, nàng chẳng bao giờ khiêm tốn giả tạo. Đôi mắt và hàng mi là 2 thứ đẹp nhất trên mặt nàng, nhưng khi mệt, ánh mắt có nét lờ đờ mệt mỏi như lúc này mà chàng vẫn thấy mắt nàng đẹp, hai hàng mi vẫn mượt mà không suy chuyển thì ...thật lạ. Nàng dướn đôi mày đẹp lên đầy nghi ngờ.

Anh khen hay chê em thế?

Đừng quan tâm tới lời khen chê. Hãy lắng nghe xem anh nói đúng hay không.

Anh đang nịnh nọt em. Nhưng nghe thích lắm.

Không phải nịnh. Em có rất nhiều , đang sở hữu rất nhiều. Em là người đàn bà giàu có, bên em anh thấy mình quá nghèo nàn.
Hic... em là đứa giàu có thất bại thì đúng hơn. Em được yêu nhưng lần nào cũng chẳng giữ nổi người đàn ông của mình.
Ồ, sao em không hiểu rằng, những người kia không hề xứng đáng với em?

...

Tình yêu như nước, chỉ chảy về phía trũng, phía có khả năng chứa đựng dòng nước ấy, tình yêu ấy. Tình yêu của em là dòng nước lớn, chảy xiết và nóng bỏng, chỉ những chỗ đất rộng lớn, đủ vững chãi, đủ bền bỉ mới chứa được tình yêu ấy.

Thế còn cảm giác bị bỏ rơi của em? Chẳng lẽ em phải cố hiểu sự lạnh lùng của người ấy với em là một cái gì đó yếu kém?
Đúng vậy, ở cạnh một dòng nham thạch nóng bỏng mà còn lạnh được thì đích thị quá yếu, quá sợ hãi, hoặc không chịu được sức nóng đó thôi.
Đến lượt chàng chăm chú theo dõi nàng ngồi đó, in hình bóng mảnh mai trên nền lá cây xanh biếc, chiếc mũi cao nhìn nghiêng trông thật gợi cảm với đôi môi khép hờ lúc nào cũng như hờn dỗi. Kéo ghế lại gần, vén tóc mai của nàng lên, chàng thì thầm vào bên tai trái nàng:

Khi nãy, em nhìn anh chăm chú, đôi mắt em rất lạ... chỉ trong khoảnh khắc ngắn đó nhưng anh cũng nhận ra đôi mắt em có ánh sáng lóa lên....và ... chàng buông nàng ra, ngả người về phía sau, mắt nhìn đi đâu đó, nói tiếp giọng vu vơ... không thể nào chủ sở hữu ánh sáng đó không biết mình muốn gì.

A, anh làm bác sĩ tâm lí từ bao giờ đấy ? Nàng quay ra, chàng cũng nhích người lại, khuôn mặt hai người gần như dính nhau, mũi gần như chạm mũi. Giật mình, nàng ngãng ra nhưng bị chàng kéo lại

Anh không phải bác sĩ tâm lí, nhưng anh nhìn thấy tất cả vẻ đẹp của em. Vẻ đẹp mà những người đàn ông trước đây của em chỉ nhìn thấy trong ...một năm đầu yêu nhau. . .

Sau đó, mắt họ bị quá nhiều rử thành ra không nhìn thấy gì nữa, phải không anh? Ha ha...

Tiếng cười của nàng vừa cất lên thì câm bặt.

Không gian quán chỉ còn tiếng lao xao nhè nhẹ của lá cây và tiếng lách tách mấy chú chim sâu đang chuyền cành.



5 thg 11, 2010

ĐỘC THOẠI (2)

Hôm qua là một ngày tồi tệ. Hic...Tí biết không, công việc của mẹ mấy hôm nay chất- chồng- chéo đến nhức cả đầu.

Buổi sáng, lo di chuyển sân khấu cho một chương trình lớn, họa sĩ, đạo diễn cứ gọi nheo nhéo trong khi mẹ đang ngồi dựng tiếp phóng sự về bão lũ, mắt mũi ướt nhòe vì sụt sịt, thương bà con...mà cứ phải nhẹ nhàng hòa nhã chỉ việc cho 2 ông giời đánh ấy. Mẹ sợ cô kỹ thuật dựng sốt ruột nên đuổi cô ấy đi, tự mẹ ngồi loay hoay với máy dựng một mình, vừa cắt gọt, vừa vắt óc suy luận những kỹ xảo có thể dùng cho phóng sự, rồi vừa sợ mơ hồ sẽ bấm nhầm nút gì đó phát là đi toi tất cả. Hic...

Đang dựng thì sếp gọi lên duyệt băng. Ông ấy và mẹ chuyên khắc nhau về quan điểm nên lại nổ ra một cuộc tranh luận bất phân thắng bại. Cuối cùng, mẹ đau đầu quá nên ...đầu hàng, vác băng đi sửa theo ý của ông ấy, trong lòng hậm hực tại sao không có qui định là muốn làm sếp thì phải nghỉ hưu từ tuổi 50 nhỉ :-P

Đang đi sửa băng thì cô thư kí điều phối lịch làm việc cho tuần sau báo mẹ rằng trường quay như yêu cầu của mẹ không có, mẹ chỉ được dùng cái trường quay bé tí, tối um, nghèo nàn nhất ĐÀi cho chương trình bão lụt thôi. À há, tức chết mất! Mẹ lầm bầm trong miệng đồng ý dùng nhưng nhủ thầm phải tung tin Đài thiên vị các chương trình có tài trợ, dìm hàng chương trình vì đồng bào miền trung này, để cho thiên hạ ném đá mấy vị ăn trên ngồi chóc cho bõ tức, con nhỉ. há há...

Cô ca sĩ mẹ gọi hát thế cho Thanh Lam, mụ Lam này chuyên tắt máy mỗi khi bị gọi diễn miễn phí, nhõng nhẽo rằng cô ấy không thích bản phối của bài Sau bão, thế là mẹ lại phải giải thích rằng cô ấy làm ơn hãy hát đi, chương trình này không phải là nơi cô khoe đẳng cấp mà chỉ là chút chia sớt của giới nghệ sĩ với bà con miền Trung. Tức anh ách mà phải dịu dàng giải thích, động viên, chứ nếu mẹ quạc cô ấy một trận, cô ta cũng phải chịu nhưng hát hò sẽ kém phê, con ạ. Với lị thái dương mẹ bắt đầu giật giật vì quá tải, mẹ phải dành sức chiến đấu cho buổi tối nay truyền hình trực tiếp với 2 tiếng truyền sóng phải gào rã họng trong bộ đàm điều khiển khoảng 20 con người chưa kể gần 100 diễn viên.

1h chiều mẹ mới được đi ăn, vừa ăn vừa tiếp tục gọi điện khắp nơi dàn xếp công việc cho đợt quay hình tại miền nam tháng tới. Cô bán hàng phải tròn mắt vì mẹ vốn nổi tiếng ăn chậm và ăn lặng lẽ thế mà hôm nay lại ăn tưng bừng, ăn nhanh như máy vậy. Hu hu...

2h chiều mẹ phải gặp một nhân vật quan trọng, người đã từng lấy đi của mẹ khá nhiều nước mắt, nhưng giờ lại có nguy cơ trở thành sếp bự của mẹ. Hu hu...vừa phải giữ vẻ bình thản dù rất tức giận, vừa phải suy tính công việc của cả năm sau đâu ra đấy với người ấy, mẹ tưởng như sắp quị xuống.

4h chiều đã phải có mặt ở sân khấu Cung hữu nghị, vừa mệt, vừa đau đầu, mẹ vừa phải nhận thông tin từ bốn phía cho chương trình. Hì hục hoàn tất các thể loại chuẩn bị của khâu biên tập sau hàng chục thay đổi, mẹ cẩn thận hỏi bên tổ chức có thay đổi gì nữa không thì họ nhăn nhở chắc chắn rằng đó là kịch bản cuối cùng ròi, không thay đổi nữa nên gần 7h, trước khi trực tiếp 1 tiếng, mẹ mới được lê cái xác rã rời đi ăn nhưng đầu đau quá có ăn được đâu con.

Mẹ uống tạm cốc sữa và khi trông thấy một tiệm làm tóc khang trang ngay bên cạnh Cung mẹ như bắt được vàng, nhảy vào đó cho họ mát xa đầu một lúc. Ối giời, khi mẹ nhận ra đã nhảy nhầm vào tiệm mát xa ôm trá hình thì cũng không kịp tránh mấy cảnh rất chi là ...nhức mắt. Hic...may thay, cách đó chừng 200m có tiệm làm tóc xịn, là tiệm làm tóc gần nhà mình chuyển ra đây, cô thợ chính nhận ra mẹ còn giảm cho 20% nhé.
Khi ra khỏi tiệm là 7h 50, sát giờ trực tiếp òi mà sếp còn gọi điện vặn vẹo hết cái này đến cái kia làm cái đầu có mái tóc vừa uốn sấy rất đẹp của mẹ đau trở lại tưởng muốn vỡ tung. Ức ức là! Mọi thứ đã set up đâu vào đấy ròi mà ổng hỏi cứ như người giời , làm như công việc mẹ làm từ 4h chiều đến giờ bằng âm ấy. Hic...
Hai ba hôm nay mẹ bị kẻ nào đó quấy nhiễu bằng điện thoại, cứ nhá máy, nhắn tin liên tụcnhưng mẹ chẳng nghe và tìm hiểu nên chả bit là ai , khó chịu lắm con à. Trong khi truyền hình trực tiếp mẹ thường liên lạc bằng bộ đàm, nhưng đôi khi bộ đàm trục trặc, sặc sụa chả nghe thấy gì nên mẹ không được tắt điện thoại. Thế là tối ấy điện thoại cứ rung tít mù chả bit cú nào của sếp cú nào là spam nữa chứ. hic....

Đã thế, khi buổi truyền trực tiếp sắp kết thúc thành công thì đùng phát, bên tổ chức nhét một cái phóng sự giời ơi ở đâu, không có trong kịch bản vào sóng. Cả nhà tá hỏa không thể xử lí kịp nên nếu con theo dõi chương trình kiều bào ủng hộ lũ lụt tối ấy, sẽ thấy có khoảng 15 giây phóng sự cuối buổi hình bị nhòe và mất tiếng...ak ak...

Kiểu này giao ban sáng thứ 2 tới, mấy cốp sẽ bị khiển trách tơi bời đây. Há há... lỗi này không phải của lính mà của sếp... vì không kiểm soát nổi ban tổ chức có ông thứ trưởng bộ ngoại giao béo ị làm trưởng ban nhá :-P Các chương trình khác nếu có thay đổi giờ chót, dù thay đổi nhỏ như mắt con kiến, dù thay đổi chỉ vài giây trước khi lên sóng, bao giờ họ cũng báo lại với bên Đài cơ.

Chưa hết, lúc ra về tưởng đã nhẹ người thì mẹ phát hiện ra chú kỹ thuật chịu trách nhiệm ghi băng đã quên bấm ghi. Thế là toàn bộ chương trình này không được ghi hình lại có chết người không. Nhìn mặt ngắn tũn của chú ấy mẹ chỉ muốn ...tắt thở :-P

Nhưng thôi, tối về nhà, thấy con trai nằm ngủ ngoan, người thơm tho, miệng he hé như cười, bên cạnh là khoảng hai chục bức tranh màu nước vừa vẽ xong còn chưa khô mực của con... là mẹ bớt đau đầu và quên gần hết những chất -chồng -chéo kia ròi.

Lạy Phật! May mà có con, đời còn dễ thương :-)




18 thg 10, 2010

ĐỘC THOẠI :-P

Có lẽ lâu lắm mẹ mới đi bơi một mình. Tại trời trở rét đột ngột, nếu cho con đi thì sợ bé chưa bắt kịp sự thay đổi này, nhỡ cảm không đành. Gửi Tí cho bà ngoại, mẹ lái xe ù đến bể bơi định lượn vài vòng cho đủ chỉ tiêu ròi về với con trai.

Bể bơi khá vắng, hình như chỉ có 3 nữ, còn lại toàn nam khoảng chục anh gì đó đội mũ trắng giống hệt nhau. Mẹ chắc mẩm đó là một đội nam nhân chơi với nhau theo kiểu câu lạc bộ nhậu, chẳng để ý lắm chỉ thấy các bác ấy trò chiện râm ran một góc bể. Mẹ cắm cúi bơi. Một chiều là bơi sải, một chiều là bơi bướm, cứ 2 vòng nghỉ 5 phút. Hì hục bơi một lúc thì bể đông dần lên, khó bơi hơn vì phải nhường người này người kia.

ĐAng nghĩ bụng giá có Tí ở bên như mọi khi thì hai mẹ con sẽ chuyển sang lặn ngụp và trêu đùa nhau cho đến khi chán thì thôi. Không có Tí nên mẹ chợt dở hơi như con dơi, vừa ngán ngẩm nhìn bể đông dần vừa ước ao hão huyền thầm trong bụng là có ai đó cùng mình lặn ngụp trong làn nước tung tăng kia thì thích quá. Ước thế thôi chứ mẹ bit thừa là sắp phải về ròi, và nên chuyển sang bơi ếch cho đỡ va phải người khác.

Bỗng trong lúc mẹ đeo kính lên, sắp nhoài người ra bơi thì có một chú cao phải đến gần mét tám tiến đến làm quen, mẹ gọi tạm là chú Cao kều nhé. Ồ, lâu lâu lắm mẹ mới bắt gặp lại một kiểu làm quen kinh điển ở bể bơi như thế nài. Chắc chú ấy nhìn xa tưởng mẹ là cô nào chưa chồng , độc thân tự do nên đánh bạo chăng. Nhưng không phải. Sau khi biết tên tuổi nhau, hóa ra chú ấy kém mẹ 1 tuổi, bit mẹ đã có em bé, chú ấy vẫn khen mẹ gọn gàng và đòi bơi thi với mẹ. Chậc chậc... mẹ bit thừa là chú ấy kiếm cớ chứ thi thố gì :-P

Chắc chắn như vậy nên mẹ từ chối bơi thi. Liếc thấy có khoảng trống, mẹ bơi sang bờ bên kia để tránh chú ấy. Ai ngờ, sang đầu kia bể đã có 1 chú khác rất tươi cười chờ mẹ vuốt hết nước trên mặt rồi khen rối rít mẹ bơi đẹp, mẹ có thể chỉ cho chú ấy cách bơi bướm không? (gọi tạm là chú Thân thiện nhé). Mẹ nói rằng bơi linh tinh thì được chứ mẹ không bit cách dạy người khác bơi bướm đâu. Bơi bướm phải tập hàng tháng nữa cơ, làm sao dạy ngay được. Chú Thân thiện cứ nhất định rằng, nếu mẹ mà dạy thì chú ấy sẽ biết bơi ngay. Hi hi... mẹ chán chả muốn nói nên lại bơi sang đầu kia.

Cứ thế, ở đầu này bể thì có chú Cao kều đòi bơi thi, đầu kia bể có chú Thân thiện đòi học bơi bướm. Tình hình rất đáng quan ngại con nhỉ :-P. Thi thoảng gặp nhau giữa bể, dưới làn nước thì các chú ấy thường vẫy tay chào mẹ rất chi là sởi lởi. Mẹ bơi được thêm 4 vòng nữa thì đánh bạo hỏi hai chú có biết nhau không? Sao mũ giống nhau thế? Hóa ra đây là kiểu mũ duy nhất bể bơi này bán cho khách hàng nên giống nhau thôi.

Nghe thấy thế, chú Cao kều ngày càng áp sát mẹ, có lúc còn dồn mẹ vào một góc bể và nói thẳng là chú muốn tán tỉnh, dụ dỗ mẹ. Con có thấy mất lịch sự không? Chú ấy bảo, mẹ thật hấp dẫn, và ý nghĩ trong bể bơi cũng có kẻ đang định tán tỉnh mẹ làm chú ấy không bơi được nữa. ha ha...

Chú thân thiện thấy mẹ bị chú kia dồn vào góc bể, tưởng là người quen của mẹ nên tiến tới nói chuyện với chú kia một cách hồn nhiên, rằng có phải chú Cao kều dạy mẹ bơi bướm không? dạy cho chú Thân thiện với. Hi hi...Chú Cao kều mặt nhăn nhó , khó chịu bẳn gắt: anh đi mà bơi. Ai thừa hơi dạy anh. Ha ha... rồi quay sang ôm eo mẹ như đúng rồi.

Mẹ không nhịn được cười nói vang cả bể: bạn à! Tán tỉnh, dụ dỗ thế nào cũng được nhưng cấm sờ vào hiện vật nhé. Thế là chú Thân thiện hiểu ra , cũng cười vang bể rồi vỗ vai chú Cao kều nói: ấy, người anh em, tôi cũng chỉ thích cô ấy như người anh em thôi mà. Nào, tôi và anh bơi thi nhé. Để cô ấy làm giám khảo chứ ai lại bắt nữ thi với nam. Rồi chú ấy quay ra nháy mắt với mẹ: em không được thiên vị anh vì anh đẹp trai hơn đâu nhé. Hà hà...hơi bị tự tin quá ròi, con nhỉ.

Cả bể như biết ý, giãn ra cho hai chú ấy bơi. Mẹ tự dưng nghĩ đến cảnh đấu súng của Puskin và Dantes trong lịch sử thi ca Nga chỉ vì người đẹp Natalya Goncharova. Buồn cười quá cơ con ạ .

Và trong lúc hai chú ấy mải bơi thi, mẹ ù té lên bờ ... không dấu vết :-P

Lần sau nhất định Tí phải đi cùng nhé. Để còn làm vệ sĩ riêng cho mẹ, con yêu :-D

(Chưa tìm được lí do để khoe cân nặng đã trở về thời con gái thì xảy ra vụ nài. Cả nhà thấy tác dụng kỳ diệu của số đo chưa :-P)

9 thg 10, 2010

Xẩm Huê Tình với ba dị bản ở ba loại hình nghệ thuật truyền thống

Trong đời sinh viên nghiên cứu nhạc dân tộc của mình , việc phát hiện ra sự giao thoa đề tài giữa các thể loại cổ truyền không phải là hiếm nhưng một trường hợp đặc biệt gây ấn tượng nhất chính là việc học tập ngược - thể loại được gọi là âm nhạc bác học lại du nhập và học tập làn điệu của thể loại bình dân, hoang dã.
Như ta đã biết, Ca trù nổi tiếng với hệ thống ca từ rất triết lý, có tên tác giả cụ thể cho mỗi làn điệu, ca từ và phần lớn là của những danh nhân, thi sĩ có tiếng. Nghệ thuật Chèo từ lâu cũng trở nên chuyên nghiệp và rất giàu có về hệ thống làn điệu miêu tả đủ mọi sắc thái , tâm trạng, tình huống, tính cách con người. Vậy mà hai thể loại nghệ thuật lâu đời trên vẫn phải du nhập một làn điệu lẻ của Xẩm, một dòng âm nhạc một thời bị miệt thị gọi là hát rong , nghệ thuật của những người khiếm thị nghèo đói.

Cụ thể phát hiện ấy là bài Xẩm Huê Tình gốc của nghệ thuật Hát Xẩm đã được các nghệ nhân Chèo và Ca trù học tập và chuyển thành các điệu Chèo, Ca trù đặc sắc, dù lời ca không hẳn giống nhau nhưng tên, làn điệu là một.

-Với thể thơ lục bát, Xẩm Huê Tình (trong nghệ thuật Xẩm còn có tên khác - Sáng cả đêm rằm) là tâm sự của cô gái trách móc chàng trai ăn ở hai lòng. Ở bản gốc , Xẩm Huê Tình mang giọng châm biếm, lả lướt. Biên chế dàn nhạc đơn giản chỉ có 3 nhạc cụ: tiếng nhị, trống, phách mang dáng dấp hài hước, đanh đá, thậm chí giọng hát của nghệ nhân Xẩm còn cường điệu như giọng của một kẻ trên đang dạy cho kẻ dưới một bài học về lòng tự trọng. Nghe XẨm Huê Tình qua giọng ca của nghệ nhân Hà Thị Cầu dưới đây:


Nhị tình em ở nhất tâm
Vì ai xui giục cho mình nhị tâm
Nửa đêm về sáng giăng bằng ngọn tre
Yêu ai cho trọn một bề
Để ta thơ thẩn ngồi thề bóng giăng
Sự tình ai thấu cho chăng
Để ta thơ thẩn bóng giăng chịu sầu
Tương tư một nhịp đôi cầu
Bắc nam đôi ngả chịu sầu đôi nơi
Trách phận quá giận về đời
Trách ông giăng bạc nhiều nhời đoán oan
Mặc lòng ai phụ ngãi ham vàng

- Trong dị bản ở thể loại Hát Chèo, dàn nhạc của Xẩm Huê Tình phong phú hơn với 5 nhạc cụ: cũng với cây nhị, trống, phách và thêm đàn nguyệt , trống cơm, Xẩm Huê Tình trong Chèo chất chứa sự chịu đựng, hờn oán, kể lể trong nước mắt. Tiếng nhị không còn chua ngoa, đanh đá mà mềm mại, dàn trải, tinh tế hơn, tiếng nguyệt bổ xung thêm âm tính cho bản nhạc có quá nhiều tiếng kim, dương tính. Tiếng trống cơm tạo sự dặt dìu khiến cho Xẩm Huê Tình có thêm chất tình ca, lai láng. Các ngón đàn thiên về hướng luồn dưới giọng hát chứ không đi ngang, cạnh giọng hát như trong bản Hát Xẩm. Các nghệ nhân Chèo mượn làn điệu Xẩm Huê Tình để dùng cho các vai đào bị phụ tình hoặc gặp thảm cảnh như Thị Kính, Thị Phương...Vì thế , nghe Xẩm Huê Tình trong Hát Chèo thấy buồn não nề chứ không châm biếm , hài hước như trong Hát Xẩm. Nghe bản Xẩm Huê Tình qua giọng ca nghệ sĩ nhân dân Hát Chèo Thanh Hoài:


-Trong Ca Trù, hay còn gọi là Hát Ả ĐÀo, Xẩm Huê TÌnh mang dáng vẻ đài các, mực thước do được trình bày bằng chất giọng nhấn nhá, từ tốn của ca nương, được đệm chậm rãi bằng tiếng đàn Đáy trầm mặc, thanh thản. Xẩm Huê Tình bản Ca trù hầu như chỉ để khoe giọng ca nương, khoe tiếng đàn của kép và khoe sự am hiểu âm nhạc của người cầm chầu. Vì thế, vị trí của Xẩm Huê Tình ở Ca trù chỉ thuần túy để giải trí và khoe khoang , phô diễn tài năng, hoàn toàn mất đi chức năng diễn đạt cảm xúc và phê phán. Có thể nói, chức năng mô tả cảm xúc và tính đấu tranh của làn điệu đã bị mất hẳn. Nghe Xẩm Huê TÌnh bản Ca trù do nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc trình diễn theo link sau:


Vào năm 1998, sau khi phát hiện này được làm thành một luận văn với gần 100 trang phân tích âm nhạc học , nghệ thuật Hát Xẩm đã được giới nhạc Việt nam chính thức nhìn lại với một vị thế mới. Hát Xẩm không bị miệt thị chỉ là dòng nhạc của người khuyết tật dùng để kiếm cơm nữa mà được xếp vào dòng nghệ thuật âm nhạc đường phố với tính phê phán, châm biếm, chiến đấu cao.

( Viết tóm lược chỉ để thông báo, luận văn này vừa được chọn in trong Tuyển tập một thế kỷ Nghiên cứu âm nhạc VN)

7 thg 10, 2010

Mẹ hay nhỉ :-P

Sao con không đánh răng đi? Muộn giờ học rồi!

Ùi. , suốt ngày đáng răng!
Nhanh nhẹn lên con!
Con đang nhanh đây. Mẹ hay nhỉ?

*********

À, con có biêt ngủ trưa rất quan trọng không?
Có.
Thế sao con không ngủ?
Tại vì khó ngủ quá!
Con nằm im, nhắm mắt một lúc sẽ ngủ được.
Con nằm im rồi mà. Vẫn không ngủ được.
Mẹ chắc là con chưa nằm im đâu. Chắc lại ngọ ngoạy quá nên không thể ngủ đc chứ gì?
Ơ kìa! Sao mẹ không tin con. Hay nhỉ?

*********

Con thích đi xem hoạt hình thì phải làm bài tập xong đã.
Ứ ừ, con thích xem cơ.
Con mấy tuổi ròi?
Con sáu tuổi.
Và con đã đi học ròi đúng không?
...
Đi học thì phải học bài, viết bài tập.
Con đã viết ở lớp rồi mà. Mẹ hay nhỉ?
Đó là bài cô giao. Nhưng con viết chưa tốt. Mẹ giao bài để con tập viết thêm.
Ồi. Con viết đẹp mà. Cô giaó chấm điểm 8 mà. Mẹ hay nhỉ?
Con có thể viết tốt hơn, điểm 9 và 10 cũng tốt hơn mà.
Thế con viết xong hết thời gian , phải đi ngủ thì sao? Mẹ hay nhỉ?

*******
Mẹ ơi, con thích đánh đàn.
Tốt quá! Mẹ dạy con chơi đàn nhé?
Vâng, nhưng con không chơi piano đâu.
Ơ, thế con thích chơi đàn gì?
Nhà mình còn đàn gì ấy nhỉ?
ĐÀn guitar.
Đúng ròi! Con thích đàn guitar. Con thích đánh đàn giống TOm và Jerry mẹ ạ.
À, muốn chơi được như vậy thì con phải học. Mẹ mời thày về dạy con guitar nhé?
Không. Con biết đánh ròi. Mẹ hay nhỉ?


(suốt ngày Mẹ hay nhỉ? Mẹ hay nhỉ? ...Không bit bao giờ mới thoát được câu cửa miệng mới của cậu ấy đây :-P )